TRÍ THỨC – ANH LÀ AI?

Trí thức là người có Trí và có Thức. “Trí” (dt) là khả năng hiểu biết, ghi nhớ, suy nghĩ, phê phán, tưởng tượng của con người. Còn “Thức” nghĩa là biết, là kiến thức. Như vậy, trí thức không phải đơn giản là người có bằng cấp Tiến sĩ, Thạc sĩ, Cử nhân … Vì như thế thì người đó chỉ mới có phần “kiến thức” thôi chưa chắc có phần “Trí”. Mà nói thật, với nạn “học giả bằng thật” ở VN thì không chắc những người có bằng cấp nói trên là có “kiến thức”. Cũng không chắc những người đọc hàng đống sách vở, biệt danh “mọt sách” là trí thức, vì họ cũng mới làm công việc đi lượm lặt “kiến thức”.

Trí thức

Trí thức

Kiến thức có khi là phương tiện, là con đường dẫn ta đến nhận thức đúng đắn, giúp ta vỡ lẽ ra hay “ngộ” ra một cái gì đó. Khi đó ta có thể nói là đạt được Trí. Tuy nhiên, có khi Kiến thức lại là vật cản đường không làm cho ta có Trí, vì ta cứ “ôm” khư khư một đống lý thuyết, học thuyết mà ta cho là đúng đắn, còn những thứ khác với sự hiểu biết của ta đều là sai, là “tà thuyết”, làm cho ta không tiếp thu được cái mới. Cái quan trọng nhất của người trí thức là có khả năng hiểu biết, suy nghĩ, phê phán, tức phần lý trí. Muốn được như vậy họ phải có chính kiến của mình. Thấy sai thì cho là sai, thấy đúng thì cho là đúng. Thấy lập luận nào là logic thì ủng hộ, thấy lập luận nào là Ngụy biện thì cần phải phê phán và lập luận lại. Nhìn lại lịch sử, ta thấy giới trí thức chính là giới thúc đẩy và định hướng cho XH phát triển ở mọi lĩnh vực, là giới có nhiều đóng góp xây dựng, tư vấn cho chính quyền nhiều nhất.
Nhìn vào hoàn cảnh hiện tại của VN, Tiến sĩ, Thạc sĩ nhiều hơn công nhân lành nghề thì cũng không thấy được mấy người được xem là trí thức. Việt Nam thiếu trí thức thật sao? Những người dám nói thẳng nói thật, nói vì chân lý. Tại sao có hiện tượng dễ thấy này vậy?

Câu trả lời ngắn gọn chỉ một từ mang tên “Nỗi sợ hãi”. Tuy nhiên, đây lại là một chủ đề khá dài, chủ đề lâu đời và muôn thuở, nó đã và đang xuất hiện ở nhiều bài viết khác nhau, và bản thân “Nỗi sợ hãi” cũng nên nằm ở một bài viết riêng.

(Hình copy từ internet)

Leave a Reply